Podczas General Assembly przedstawiciele NRENów zatwierdzili nową Strategię GÉANT na lata 2026–2030, prezentowaną przez CEO GÉANT Lise Fuhr.
Dokument jest efektem ponad rocznych konsultacji prowadzonych z członkami, ekspertami technicznymi, pracownikami organizacji oraz partnerami zewnętrznymi. W prezentacji Lise Fuhr szczególnie mocno wybrzmiewały kwestie odporności organizacyjnej, dywersyfikacji źródeł finansowania oraz rozwoju nowych usług odpowiadających na zmieniające się potrzeby środowiska badawczego i edukacyjnego. Obok tradycyjnych obszarów działalności, takich jak sieć, bezpieczeństwo i zarządzanie tożsamością, strategia wskazuje również dane, edukację i sztuczną inteligencję jako kierunki dalszego rozwoju usług GÉANT.
Drugim ważnym punktem obrad było przyjęcie nowych Articles of Association i Bylaws. Było to zakończenie ponad rocznych prac prowadzonych przez specjalnie powołaną grupę roboczą z udziałem przedstawicieli członków Stowarzyszenia, Boardu i doradców prawnych. Wyniki prac grupy roboczej przedstawił przewodniczący Boardu GÉANT, Gilles Massen. Zmiany dostosowują model funkcjonowania Stowarzyszenia do aktualnych wymogów prawa holenderskiego, jednocześnie zachowując kluczową zasadę, że strategiczna kontrola nad organizacją pozostaje w rękach członków zrzeszonych w General Assembly. Formalnie rozdzielono funkcje zarządcze i nadzorcze, wzmacniając przejrzystość odpowiedzialności pomiędzy CEO, Boardem i członkami Stowarzyszenia.
Natomiast podczas CEO Track w ramach programu TNC szczególną uwagę poświęcono technologiom kwantowym oraz przyszłości usług dla szkolnictwa wyższego. Sesję dotyczącą sieci kwantowych otworzył prof. Buseung Cho (KISTI/KREONET), a głównymi prelegentami byli Florian Kaiser (Luxembourg Institute of Science and Technology, Quantum Internet Alliance) oraz Inder Monga (ESnet). Dyskusja koncentrowała się na roli NREN-ów w powstającym ekosystemie infrastruktury kwantowej. Z jednej strony przedstawiono europejską wizję budowy Internetu Kwantowego jako elementu wzmacniania suwerenności technologicznej Europy, z drugiej zaś praktyczne doświadczenia związane z przygotowaniem sieci badawczych do obsługi przyszłych usług i aplikacji kwantowych. Wystąpienia pokazały interesującą różnicę perspektyw: podczas gdy Quantum Internet Alliance koncentruje się na długoterminowej wizji budowy europejskiego Internetu Kwantowego, przedstawiciel ESnet zwracał uwagę na konieczność budowania już dziś kompetencji operacyjnych i partnerstw potrzebnych do wdrażania przyszłych usług.
Drugim tematem CEO Track była przyszłość szkolnictwa wyższego w warunkach postępującej transformacji cyfrowej. Sesję prowadziła Heidi Fraser-Krauss (Jisc), a głównymi prelegentami byli Kimmo Koski (CSC, Finlandia) oraz Nicholas Mbonimpa (RENU – Research and Education Network for Uganda).
Kimmo Koski zwrócił uwagę na rosnącą rolę NREN-ów jako zaufanych partnerów uczelni, zdolnych do tworzenia interoperacyjnych i skalowalnych rozwiązań wspierających szkolnictwo wyższe w Europie. Podkreślał potrzebę wykorzystania doświadczeń zdobytych przy budowie europejskich infrastruktur badawczych również na potrzeby edukacji oraz większej współpracy pomiędzy NREN-ami w tym obszarze.
Z kolei Nicholas Mbonimpa przedstawił doświadczenia RENU, pokazując jak krajowa sieć naukowo-edukacyjna może wspierać rozwój całego systemu edukacji. Wśród realizowanych inicjatyw znalazły się m.in. wirtualne laboratoria, rozwiązania AI dla systemów zarządzania nauczaniem, krajowa chmura dla badań nad sztuczną inteligencją oraz cyfrowe repozytoria wspierające widoczność dorobku naukowego uczelni.
– Przebieg obu spotkań wskazuje wyraźnie, że organizacja GÉANT zachęca europejskie NREN-y do rozszerzania swojej roli poza sprawdzone i dobrze ugruntowane zadania związane z budową oraz eksploatacją infrastruktury sieciowej. Coraz większego znaczenia nabierają usługi wspierające cyfrową transformację nauki i edukacji, wykorzystanie danych i sztucznej inteligencji oraz rozwój nowych kompetencji technologicznych. Z perspektywy sieci PIONIER jest to szczególnie interesujące, ponieważ taki model rozwoju infrastruktury i usług dla nauki budujemy konsekwentnie od wielu lat. Dzisiejsze dyskusje strategiczne w GÉANT pokazują, że podejście oparte na łączeniu infrastruktury z zaawansowanymi usługami cyfrowymi staje się jednym z fundamentów budowy odpornej, innowacyjnej i technologicznie suwerennej Europy – komentuje Cezary Mazurek, członek Board of Directors GÉANT Association.
Magdalena Baranowska-Szczepańska
Zdjęcie: Prezentacja Kimmo Koski (CSC, Finlandia)