Sieć PIONIER od lat stanowi fundament komunikacji dla polskiej nauki i edukacji. To jednak nie tylko szybkie łącza oraz nowoczesna infrastruktura transmisyjna. Współczesne sieci akademickie są platformą świadczenia wielu usług IT wspierających działalność badawczą, dydaktyczną i administracyjną. Wraz z rozwojem tych usług rośnie również znaczenie cyberbezpieczeństwa w całym ekosystemie przetwarzania informacji.
Jeszcze kilka lat temu głównym wyzwaniem było zapewnienie odpowiedniej wydajności i dostępności infrastruktury telekomunikacyjnej jako nośnika informacji. Obecnie równie istotna jest ochrona danych, systemów informatycznych oraz użytkowników przed coraz bardziej zaawansowanymi zagrożeniami. Ataki phishingowe, próby przejęcia kont, złośliwe oprogramowanie czy kampanie dezinformacyjne stały się codziennością, z którą mierzą się organizacje na całym świecie, w tym również w Polsce.
Dlatego bezpieczeństwo nie powinno być postrzegane wyłącznie jako zbiór rozwiązań IT i procedur technicznych. To proces wymagający współpracy specjalistów IT, użytkowników oraz wyspecjalizowanych zespołów odpowiedzialnych za reagowanie na incydenty. Szczególną rolę odgrywają tutaj zespoły CSIRT, których zadaniem jest monitorowanie zagrożeń, analiza incydentów bezpieczeństwa oraz koordynacja działań mających na celu ograniczenie ich skutków.
W środowisku akademickim współpraca pomiędzy operatorami sieci miejskich, sieci PIONIER, zespołami bezpieczeństwa oraz jednostkami korzystającymi z infrastruktury ma szczególne znaczenie. Zagrożenia nie respektują granic organizacyjnych, dlatego skuteczna ochrona wymaga wymiany informacji, wspólnych procedur oraz wzajemnego wsparcia. Tylko w ten sposób możliwe jest szybkie identyfikowanie nowych zagrożeń i skuteczne reagowanie na pojawiające się incydenty.
Rozwijając usługi sieciowe, nie możemy zapominać, że ich niezawodność zależy nie tylko od jakości infrastruktury i kolejnych „9-tek” po przecinku w parametrach dostępności, ale również od poziomu bezpieczeństwa. Nawet najbardziej wydajna infrastruktura nie spełni swojej roli, jeżeli nie będzie odporna na współczesne zagrożenia.
Cyberbezpieczeństwo nie jest dziś dodatkiem do usług sieciowych. Stało się ich integralną częścią i jednym z kluczowych warunków dalszego rozwoju cyfrowej nauki oraz edukacji.
Wojciech Widelski, dyrektor LubMAN UMCS
Przewodniczący zespołu CYBER odpowiadający za cyberbezpieczeństwa w ramach sieci PIONIER