Grażyna Piesiewicz z Komisji Europejskiej, podczas wystąpienia na Sesji otwierającej przypomniała, że nauka nie zna granic, a GÉANT od 25 lat realizuje ideę tzw. „piątej wolności” UE – swobodnego przepływu wiedzy i danych. Przedstawicielka KE nazwała zgromadzonych w Brukseli przedstawicieli sieci NREN „cichymi bohaterami”, bez których rozwój nowoczesnej Europy nie byłby możliwy.
Wydarzenie miało wyjątkowy charakter – gdyż w tym roku przypadł jubileusz 25-lecia projektu GÉANT, który od ćwierćwiecza stanowi fundament europejskiego partnerstwa na rzecz nauki.
W programie tegorocznego sympozjum znalazły się m.in.:
- strategia rozwoju GÉANT oraz wyzwania stojące przed akademicką infrastrukturą IT,
-
europejskie inwestycje w AI Factories oraz bezpieczną komunikację kwantową,
-
kwestie cyfrowej suwerenności, cyberbezpieczeństwa i nowych ról sieci NREN,
-
GÉANT Open Day – zorganizowany po raz pierwszy Dzień Otwarty.
Podczas GÉANT Project Open Day, dr inż. Cezary Mazurek (PCSS) wziął udział w panelu dyskusyjnym Bridging the European and the National, poświęconym przekładaniu europejskich inwestycji w infrastrukturę cyfrową na konkretne korzyści dla państw członkowskich. W dyskusji uczestniczyli również Gilles Massen (RESTENA), Aris Sotiropoulos (GRNET), Anastas Mishev (MARnet / SEE Forum) oraz Bernhard Fabianek (JRC).
W swoim wystąpieniu dr inż. Mazurek podkreślił, że rozwój AI, obliczeń wielkiej skali i technologii kwantowych wymaga znacznie więcej niż dostępu do mocy obliczeniowej i nowoczesnej infrastruktury. Kluczowe jest budowanie trwałych ekosystemów współpracy, które łączą kompetencje, wiedzę, użytkowników i partnerów gospodarczych, a także pozwalają rozwijać nowe technologie i przekładać je na wartość naukową, społeczną i ekonomiczną.
– Europejskie inwestycje przynoszą największą wartość wtedy, gdy krajowy system potrafi je zaabsorbować, rozwijać i skalować. Nie chodzi tylko o wdrażanie technologii powstałych na poziomie europejskim, lecz także o tworzenie warunków, w których polscy naukowcy, eksperci dziedzinowi i przedsiębiorcy mogą współtworzyć kolejne generacje rozwiązań technologicznych i wnosić własny wkład w rozwój Europy – wskazywał dr inż. Cezary Mazurek.
Przykładem takiego podejścia jest rozwijany od ponad dwóch dekad model współpracy w ramach Konsorcjum PIONIER, gwarantujący wspólne inwestycje projektowe w rozwój infrastruktury, współdzielenie kosztów i ciągłość świadczenia usług. Doświadczenia te mogą stanowić punkt odniesienia przy budowaniu zdolności państw członkowskich w innych obszarach, m.in. sztucznej inteligencji, technologii kwantowych, zdrowia i humanistyki cyfrowej. Nie oznacza to jednak kopiowania jednego modelu organizacyjnego, lecz dostosowywanie mechanizmów współpracy, finansowania i zarządzania do specyfiki poszczególnych sektorów w każdym z krajów.
W kontekście europejskich ambicji technologicznych szczególnego znaczenia nabiera również rola użytkowników oraz krajowego sektora gospodarczego. To ich potrzeby, kompetencje i zdolność do współtworzenia przełomowych rozwiązań powinny współkształtować rozwój infrastruktury. W ten sposób europejskie inwestycje mogą nie tylko wzmacniać krajowe zdolności technologiczne, lecz także zwiększać wkład Polski w budowę suwerennej, odpornej i konkurencyjnej technologicznie Europy.
Relację z wydarzenia opublikował również portal GÉANT CONNECT: https://connect.geant.org/2026/10/14/geant-project-open-day-highlights-the-multiplier-effect-of-european-collaboration-for-re
Program i prezentacje z panelu są dostępne tutaj: https://symposium.geant.org/agenda/#Thursday/all/s3785
Magdalena Baranowska-Szczepańska